Ta strona www używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy dostosować stronę do twoich potrzeb.
W każdej chwili masz możliwość zablokowania plików cookies w swojej przeglądarce. Dowiedz się jak to zrobić OK. Rozumiem
Kupieckie Domy Towarowe KDT
Strefa kupca

Nie będzie zmian w odliczaniu Vat od zakupu paliwa

Rada Ministrów na posiedzeniu w dniu 20 października 2009 roku przyjęła założenia do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług. Z założeń tych zostały wyłączone kwestie dotyczące odliczania podatku VAT od zakupu paliwa do samochodów. Rada Ministrów negatywnie wypowiedziała się na temat projektu powstałego w Ministerstwie Finansów.

Miał on polegać na wprowadzeniu trzyletniego wyłączenia prawa do odliczenia VAT naliczonego przy zakupie paliwa do napędu pojazdów samochodowych o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony (czyli między innymi tzw. samochodów z „kratką”). Sprawa ta została przekazana do ponownego rozpatrzenia – tak więc prawo do takiego odliczenia zostanie na razie utrzymane.

Jednak nie należy zapominać, że Ministerstwo Finansów posiada zgodę Unii Europejskiej na wprowadzenie ograniczeń od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r., a co za tym idzie, w każdej chwili będzie mogło wrócić do tego pomysłu.

Trzeba tutaj wspomnieć, iż Ministerstwo Finansów w swoim projekcie nowelizacji ustawy VAT z dnia 7 października 2009 proponowało wprowadzenie zakazu odliczania VAT od zakupu paliwa . Miałby on obowiązywać, jak już wspomniałem, od 1 stycznia 2010 roku do 31 grudnia 2012 roku i obejmować paliwa nabywane do napędu pojazdów samochodowych o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg i o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony, za wyjątkiem pojazdów, które co do zasady przeznaczone są do działalności gospodarczej (chodzi tutaj o pojazdy wymienione w art. 86 ust. 4 ustawy o VAT):

1)      pojazdy samochodowe mające jeden rząd siedzeń, który oddzielony jest od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą, klasyfikowanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym do podrodzaju: wielozadaniowy, van;

2)      pojazdy samochodowe mające więcej niż jeden rząd siedzeń, które oddzielone są od części przeznaczonej do przewozu ładunków ścianą lub trwałą przegrodą i u których długość części przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona po podłodze od najdalej wysuniętego punktu podłogi pozwalającego postawić pionową ścianę lub trwałą przegrodę pomiędzy podłogą a sufitem do tylnej krawędzi podłogi, przekracza 50% długości pojazdu; dla obliczenia proporcji, o której mowa w zdaniu poprzednim, długość pojazdu stanowi odległość pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a tylną krawędzią podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków, mierzona w linii poziomej wzdłuż pojazdu pomiędzy dolną krawędzią przedniej szyby pojazdu a punktem wyprowadzonym w pionie od tylnej krawędzi podłogi części pojazdu przeznaczonej do przewozu ładunków;

3)      pojazdy samochodowe, które mają otwartą część przeznaczoną do przewozu ładunków;

4)      pojazdy samochodowe, które posiadają kabinę kierowcy i nadwozie przeznaczone do przewozu ładunków jako konstrukcyjnie oddzielne elementy pojazdu;

5)      pojazdy samochodowe będące pojazdami specjalnymi w rozumieniu przepisów prawa o ruchu drogowym o przeznaczeniach wymienionych w załączniku nr 9 do ustawy VAT;

6)      pojazdy samochodowe konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu co najmniej 10 osób łącznie z kierowcą - jeżeli z dokumentów wydanych na podstawie przepisów prawa o ruchu drogowym wynika takie przeznaczenie.

Wnioskowane przez Ministerstwo Finansów zmiany miały uregulować sytuację prawną jaka powstała po wydaniu przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) wyroku z dnia 22 grudnia 2008 roku w sprawie Magoora (C-414/07). Trybunał uznał, że państwo polskie nie miało prawa pogarszać sytuacji podatników po wejściu Polski do UE. Na straży ich praw stoi bowiem tzw. klauzula stand-still - mówiąca, że kraj nie może bez zgody Komisji Europejskiej wprowadzać ograniczeń w rozliczaniu VAT, które nie istniały w momencie przystąpienia państwa do Unii.

 

W 2004 r. podczas dużej nowelizacji ustawy o VAT - „kratkę” zastąpił skomplikowany tzw. wzór Lisaka (od nazwiska posła Janusza Lisaka), który określał, od jakich pojazdów należy się pełne odliczenie. Dwa lata później wzór został zastąpiony nową definicją. Resort finansów tłumaczył, iż samochody kupowane przez firmy są używane także prywatnie i nie powinny korzystać z przywilejów podatkowych.

Przypomnijmy, że powyższy wyrok ETS umożliwił odliczanie VAT od paliwa do samochodów z homologacją ciężarową, o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg,  ( samochodów z „kratką”) tj. od paliwa do samochodów, w stosunku do których podatnicy mieli prawo odliczania VAT przed przystąpieniem Polski do Wspólnoty. Trybunał przyznał jednak Polsce możliwość zachowania istniejących do 30 kwietnia 2004 roku wyłączeń prawa do odliczania podatku VAT w tym przedmiocie.

Dlatego też, Ministerstwo Finansów chciało przeprowadzić zmiany w art. 88 ust 1 pkt 3 ustawy o VAT, tj. zakazać odliczania podatku VAT naliczonego przy zakupie paliw silnikowych, oleju napędowego oraz gazu, wykorzystywanych do napędu samochodów osobowych oraz innych pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej nie przekraczającej 3,5 tony (w tym samochodów z „kratką”). Byłaby to implementacja tego wyroku na gruncie prawa krajowego. W obecnym stanie prawnym wykonanie wyżej wspomnianego wyroku wynika wyłącznie z interpretacji ogólnej Ministra Finansów, wydanej w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej z dnia 13 lutego 2009 roku, nr PT3/812/4/15/CZE/09/185, skierowanej do dyrektorów izb skarbowych oraz dyrektorów urzędów kontroli skarbowej. /Pismo przytaczamy w całości na końcu artykułu/

Reasumując, podatnik ma więc prawo do odliczania VAT od paliwa, jeżeli prawo takie przysługiwało mu w dowolnym dniu obowiązywania ustawy o VAT, począwszy od 30 kwietnia 2004 r. Uprawnienie do odliczania VAT przysługuje w obecnym stanie prawnym w stosunku do paliwa do napędu pojazdów które spełniają jeden z poniższych warunków:

  1. pojazdów o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg, jeżeli pojazd ten posiada homologację ciężarową (samochody z „kratką”)
  2. pojazdów spełniających wzór „Lisaka”,
  3. pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony oraz do napędu pojazdów, o których mowa w art. 86 ust. 4 ustawy o VAT (wymienionych wcześnie w punktach od 1 do 6).

 VAT przy zakupie samochodu

 Wyrok ETS, w sprawie Magoora, dotyczy wprawdzie odliczania VAT od paliwa, lecz ma także zastosowanie do odliczania VAT od nabycia samochodów, w stosunku do których po przystąpieniu Polski do Wspólnoty podatnikom przysługiwało jedynie ograniczone prawo do odliczenia VAT, a ograniczenia takiego nie było przed 1 maja 2004 r.  Tak więc można z tego wywodzić wniosek, iż jeżeli podatnik obecnie kupuje samochód o ładowności powyżej 500 kg, który posiada homologację ciężarową, ma prawo do odliczenia pełnej kwoty VAT (jeżeli wydatek związany jest z wykonywaniem czynności opodatkowanych). Podatnik może również odliczać VAT od zakupu paliwa do takiego samochodu.

Oczywiście warto wspomnieć, że nie ma żadnych przeszkód aby cały czas odliczać kwotę podatku VAT naliczonego przy zakupie towarów i usług związanych z bieżącą eksploatacją pojazdów (zarówno tych z „kratką” jak i osobowych). Tak więc na przykład przy przeglądach, naprawach samochodów, czy też zakupów akcesoriów, części samochodowych istnieje możliwość odliczenia całej kwoty VAT na którą opiewa faktura.

Co zrozumiałe zastosowanie powyższego wyroku w praktyce nadal budzi szereg wątpliwości, postaram się więc w dalszej części tego artykułu przedstawić odpowiedzi na pytania, które mogą się nasuwać w związku z tą problematyką.

*Czy istnieje obecnie możliwość odliczania podatku VAT od zakupu paliwa do samochodu o ładowności powyżej 500 kg, który nie posiada jednak homologacji ciężarowej?

Należy zaznaczyć, że jeśli dopuszczalna masa całkowita pojazdu przekracza 3,5 tony, to podatnik ma prawo do odliczania VAT od paliwa do takiego samochodu, nawet wówczas jeżeli pojazd ten nie posiada homologacji ciężarowej. Wynika to wprost z obowiązujących obecnie przepisów.

Wyroku ETS skutkuje również prawem do odliczania VAT w sytuacji jeśli masa całkowita pojazdu nie przekracza 3,5 tony. Aby z takiego prawa można było skorzystać, muszą być spełnione dwa warunki:

  1. dopuszczalna ładowność pojazdu musi wynosić powyżej 500 kg,
  2. pojazd musi posiadać homologację ciężarową.

Oba te warunki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak dokumentów homologacyjnych uniemożliwi odliczanie VAT od paliwa do tego pojazdu. Potwierdziło to również Ministerstwo Finansów w piśmie przytoczonym powyżej.

*Czy nabywając obecnie  samochód o ładowności powyżej 500 kg, który posiada homologację ciężarową, mam prawo do odliczenia VAT w pełnej wysokości?

Tak.  Jeśli podatnik obecnie kupuje samochód o ładowności powyżej 500 kg, który posiada homologację ciężarową, ma prawo do odliczenia pełnej kwoty VAT. Jedynym warunkiem jest to aby zakup był związany z wykonywaniem czynności opodatkowanych, tj. nabywca musi być podatnikiem podatku VAT. Istnieje też  możliwość odliczania pełnej kwoty VAT od zakupu paliwa do ww. samochodu.

Takie też stanowisko zaprezentował Minister Finansów w piśmie cytowanym powyżej.

*Co zrobić jeśli podatnik po 1 maja 2004 r. nie odliczał VAT od zakupu paliwa do samochodów z homologacją ciężarową o dopuszczalnej ładowności powyżej 500 kg. Czy ma on prawo do korekty nieodliczonego VAT po 1 maja 2004 r.?

Tak. Jeśli podatnik nie odliczał VAT od paliwa do ww. pojazdów, ma prawo do złożenia korekt deklaracji VAT za te okresy. Ma prawo a nie obowiązek, bowiem brzmienie przepisów dotyczących odliczania VAT od nabycia i eksploatacji samochodów nie uległo zmianie. Nie ma więc podstaw prawnych aby zmuszać podatnika do dokonywania korekty za minione okresy rozliczeniowe, kiedy to nie odliczał VAT, gdyż stosował się do zapisu ustawowego.  Jeśli jednak podatnik zdecyduje się dokonać takich korekt, to musi pamiętać, iż zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT, odliczanie tego podatku poprzez złożenie deklaracji korygującej możliwe jest tylko w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Zatem obecnie podatnicy mogą składać korekty deklaracji za okres od stycznia 2005 r. Natomiast korygowanie deklaracji za 2004 r. nie jest już możliwe. Podatnicy, którzy będą składać korekty deklaracji muszą do tychże korekt dołączyć wyjaśnienie przyczyny ich złożenia. Chciałbym też nadmienić że korygowanie deklaracji VAT za rok 2005 możliwe jest jeszcze tylko do końca grudnia 2009!

(Bardziej szczegółowo kwestią korekt zajmę się w następnym artykule).

*Jaki wpływ na rozliczanie podatku dochodowego będzie miało dokonanie korekty VAT naliczonego od nabywanego paliwa?

W poprzednich okresach podatek VAT od nabywanych samochodów, czy paliwa, który nie podlegał odliczeniu, podatnicy zaliczali do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym (faktury takie były zaliczane brutto w koszty). Jeśli obecnie podatnicy będą chcieli otrzymać zwrot VAT, będzie miało to oczywiście wpływ na podatek dochodowy. Kwota zwróconego VAT w części uprzednio zaliczonej do kosztów uzyskania przychodów będzie w momencie otrzymania zwrotu stanowiła przychód w podatku dochodowym.

Tak więc nie będziemy korygować kosztów, ale kwotę zwróconego podatku VAT (wraz z należnymi odsetkami za zwłokę) doliczymy do przychodów.

Jednak w sytuacji gdy podatnik nie będzie się ubiegał o zwrot VAT (chociażby z uwagi na skomplikowanie i pracochłonność takiej operacji), to nie wystąpią u niego żadne konsekwencje w podatku dochodowym. Tak więc mimo, iż nieodliczony VAT od paliwa czy nabycia pojazdu podatnik zarachował w ciężar kosztów podatkowych, nie ma konieczności ich korygowania, gdyż podatnik postąpił zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami.

Na takim też stanowisku stoi Minister Finansów w piśmie cytowanym powyżej.

*Czy w przypadku używania tzw. samochodu z „kratką” tj. posiadającego homologację ciężarową, o ładowności powyżej 500 kg nie mogę już zaliczać VAT naliczonego od zakupów paliwa do ww. pojazdu do kosztów podatkowych?

Moim zdaniem można cały czas zaliczać kwoty VAT naliczonego od zakupu paliwa do samochodów z „kratką” do kosztów podatkowych, tj. księgować zakupy paliwa do takich samochodów w kwocie brutto w koszty podatkowe. Pomimo wyroku ETS przepisy krajowe w sprawie odliczania VAT od paliwa nie uległy jak dotąd zmianie, tak więc w obecnej sytuacji prawnej wykorzystanie możliwości odliczania VAT od paliwa na podstawie wyroku ETS pozostaje w gestii podatników. Jednak optymalizując podatki w firmie doradzałbym korzystanie z możliwości odliczania VAT. W razie nieskorzystania z tego prawa podatnik działałby na swoją niekorzyść.

Autor: mgr Andrzej Sobieraj, właściciel biura rachunkowo-konsultingowego, specjalista d/s podatków bezpośrednich

 

Interpretacja ogólna Ministra Finansów, wydana w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej z dnia 13 lutego 2009 roku, nr PT3/812/4/15/CZE/09/185, skierowana do dyrektorów izb skarbowych oraz dyrektorów urzędów kontroli skarbowej:

„W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (TSWE) z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie C-414/07 Magoora sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Krakowie, dotyczącym interpretacji przepisów szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. WE L 145 z 13.06.1977, str. 1 z późn. zm., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 9, t. 1, str. 23 z późn. zm.), w kontekście uregulowań ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, z późn. zm.), w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia paliwa wykorzystywanego do napędu pojazdów samochodowych, działając na podstawie art. 14a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.) - uprzejmie wyjaśniam:

Prawo do odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia paliwa wykorzystywanego do napędu pojazdów samochodowych przysługuje, co do zasady, w przypadku gdy:

1) przepisy ustawy o podatku od towarów i usług obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r. umożliwiają (-ły) odliczenie podatku,

2) przepisy ustawy o podatku od towarów i usług obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r. uniemożliwiają (-ły) odliczenie podatku, ale przepisy o podatku od towarów i usług obowiązujące na dzień 30 kwietnia 2004 r. umożliwiały odliczenie podatku, tj. w przypadku paliwa do używanych przez podatnika pojazdów samochodowych, w odniesieniu do których na podstawie homologacji producenta lub importera dla danego typu pojazdu samochodowego bezspornie wynika, że nie jest to samochód osobowy i dopuszczalna ładowność tego pojazdu wynosi powyżej 500 kg.

Jeżeli zatem, wskutek ograniczeń po dniu 30 kwietnia 2004 r. prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu paliwa wykorzystywanego do napędu pojazdów samochodowych, nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia (które mu przysługiwało zgodnie z obowiązującymi przepisami o podatku od towarów i usług w dniu 30 kwietnia 2004 r. lub w dniu 1 maja 2004 r.), podatnikowi - zgodnie z ww. wyrokiem TSWE - przysługuje prawo do odliczenia podatku (przez dokonanie korekty rozliczenia) bez uwzględnienia tych ograniczeń.

Co do zasady ewentualne korekty powinny dotyczyć przypadków wymienionych w pkt 2.

Ewentualna korekta rozliczenia uwzględniająca odliczenie podatku z tytułu nabytego paliwa wykorzystywanego do napędu pojazdów samochodowych, o których mowa w pkt 2, uwarunkowana jest posiadaniem przez podatnika dokumentów, z których wynika, iż używany w prowadzonej działalności gospodarczej pojazd samochodowy, za okres za który dokonywana jest korekta nie był samochodem osobowym i dopuszczalna ładowność tego pojazdu wynosi powyżej 500 kg. Jednocześnie należy podkreślić, że podatnika obowiązują pozostałe wymogi w zakresie dokonywania odliczenia podatku, w tym posiadanie oryginałów faktur potwierdzających nabycie paliwa do napędu ww. samochodu.

Ewentualnej korekty rozliczenia podatnik dokonuje poprzez złożenie korekty deklaracji. Ponadto, w przypadku gdy podatek naliczony, który objęty jest korektą, podlegał odliczeniu przy uwzględnieniu art. 90 i 91 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, należy mieć również na uwadze dokonanie stosownych zmian w tych odliczeniach. Należy podkreślić, że organy podatkowe badając zasadność składanych w związku z ww. wyrokiem TSWE korekt, są obowiązane w każdym przypadku mieć na uwadze określony stan faktyczny występujący u podatnika.

Jednocześnie podkreślić należy, że podatnicy, którzy spełniają warunki dla dokonania stosownej korekty rozliczenia uwzględniającej odliczenie podatku naliczonego mogą, lecz nie mają obowiązku jej dokonywania. Podatnik, który nie dokonał korekty, pozostając tym samym przy rozliczeniach wynikających z obowiązujących przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, ma prawo, jeżeli zaliczył wydatki związane z nie odliczonym podatkiem naliczonym w koszty uzyskania przychodów, do utrzymywania tych wydatków w kosztach uzyskania przychodów.

Ponadto, biorąc pod uwagę postanowienia ww. wyroku oraz mając na uwadze konieczność uniknięcia kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi, nie ma podstaw do kwestionowania podatnikom użytkującym pojazdy samochodowe w prowadzonej działalności gospodarczej, do których ma zastosowanie ww. wyrok TSWE, do korzystania z prawa do odliczania na zasadach ogólnych w bieżących rozliczeniach podatku naliczonego z tytułu bieżących zakupów paliwa wykorzystywanego do napędu tych pojazdów.

Mając na uwadze tezy zawarte w ww. wyroku TSWE powyższe wyjaśnienia dotyczą odpowiednio możliwości odliczania, zgodnie z art. 86 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, podatku naliczonego z tytułu nabycia lub importu pojazdów samochodowych oraz nabycia usług, zgodnie z umową najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, których przedmiotem są pojazdy samochodowe. Oznacza to, że prawo do odliczenia pełnej kwoty podatku przysługuje w odniesieniu do pojazdów samochodowych, w stosunku do których przepisy obowiązujące od dnia 1 maja 2004 r. umożliwiały prawo do takiego odliczenia lub w przypadku jeżeli nie umożliwiały, ale prawo takie przysługiwałoby według zasad obowiązujących w dniu 30 kwietnia 2004 r., tj. w przypadku pojazdów samochodowych, o których mowa co do zasady w pkt 2 pisma.

W odniesieniu do pojazdów samochodowych, o których mowa powyżej, możliwość odliczenia (w drodze korekty - w stosunku do zakupów w poprzednich okresach lub w odniesieniu do bieżących wydatków w bieżących rozliczeniach) dotyczy całej kwoty podatku wynikającej z faktury lub dokumentu celnego, kwoty podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub kwoty podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, pod warunkiem posiadania stosownych dokumentów oraz wykorzystywania tego pojazdu wyłącznie do działalności opodatkowanej. Przy ewentualnym dokonywaniu korekt podatnicy są obowiązani uwzględnić wcześniejsze częściowe odliczenie kwoty podatku przysługujące przy nabyciu pojazdów, o których mowa w art. 86 ust. 3 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

Podobnie jak w przypadku odliczenia podatku z tytułu nabywanego paliwa, przy ewentualnych korektach dotyczących podatku od nabytych pojazdów samochodowych należy mieć na uwadze całość przepisów zawartych w ustawie umożliwiających dokonanie odliczenia, w tym przepisy artykułu 90 i 91. W przypadku zatem korekty podatku od nabytych pojazdów, który to podatek podlegał rozliczeniu z uwzględnieniem art. 90 i 91 ustawy o podatku od towarów i usług, należy mieć również na uwadze dokonanie stosownych zmian w tych odliczeniach.

Należy również zaznaczyć, że w przypadku podatników, którzy dokonają korekty odliczenia z tytułu nabycia lub importu pojazdów samochodowych, nie będą już miały zastosowania przepisy art. 86 ust. 3 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług, a w konsekwencji do tych podatników dokonujących dostawy ww. pojazdów nie znajdzie zastosowania zwolnienie, o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 212, poz. 1336), a w stanie prawnym przed 1 grudnia 2008 r. - § 8 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970, z późn. zm.).”

Tak, chcę otrzymywać maile z bieżącymi informacjami!

strony internetowe warszawa